Այգեպատը Արարատի մարզի Արտաշատի տարածաշրջանի ամենահետաքրքիր պատմություն և աշխուժություն ունեցող գյուղերից մեկն է, որը գտնվում է Արտաշատ քաղաքից ընդամենը 2 կմ դեպի արևելք՝։

Ծովի մակերևույթից 880 մետր բարձրության վրա գտնվող այս բնակավայրը զբաղեցնում է 8,64 կմ² տարածք։

Իր աշխարհագրական դիրքով այն մոտ է պատմական խոշոր հուշարձանների. օրինակ՝ Դվին մայրաքաղաքի ավերակներից հեռու է ընդամենը 8 կմ, իսկ Խոր Վիրապի վանական համալիրից՝ 12 կմ:

Գյուղն ունի հարուստ անցյալ. այն վերահիմնադրվել է 1828 թվականին, երբ այստեղ հաստատվեցին Պարսկահայաստանի Խոյ և Սալմաստ գավառներից եկած հայ ընտանիքները:

Նախկինում կոչվել է Մասումլու և մինչև 1948 թվականը եղել է թուրքաբնակ, սակայն նրանց հեռանալուց հետո ներգաղթի և վերաբնակեցման մեծ ալիքի շնորհիվ այստեղ տեղափոխվեցին հայեր Նախիջևանից, Վանից, Մարտունուց, Գյումրիից, Լանջառից, Զանգակատնից ու Գավառից՝ ձևավորելով այսօրվա համախմբված համայնքը։

Գյուղը պաշտոնապես Այգեպատ է վերանվանվել 1949 թվականի դեկտեմբերի 1-ին։

​Այգեպատցիներն աչքի են ընկնում իրենց բացառիկ աշխատասիրությամբ, հյուրընկալությամբ և ամուր ավանդապաշտությամբ:

Քանի որ գյուղի բնակչության նախնիները հավաքվել են պատմական Հայաստանի տարբեր ծայրերից, այստեղ ձևավորվել է յուրահատուկ մի հավաքական բնավորություն՝ վանեցու ու խոյեցու համառությունն ու տնտեսվարությունը հիանալիորեն համադրվել են գեղարքունիքցիների ու շիրակցիների տոկունության և սրամտության հետ:

Այս մարդիկ կապված են հողին. նրանք օժտված են բնական բարությամբ, բայց միևնույն ժամանակ ունեն հպարտ ու պահանջկոտ կեցվածք, երբ խոսքը վերաբերում է արդարությանն ու պատվին:

Այգեպատում ընդունված է միմյանց սատար կանգնել, իսկ նրանց կենսախինդ ու հումորով լի բնավորությունը միշտ զգացվում է առօրյա շփումներում:

Գյուղն ունի զարգացած սոցիալական կյանք՝ միջնակարգ դպրոցով, մշակույթի տնով, գրադարանով ու մանկական խաղահրապարակով, ինչը խոսում է այն մասին, որ տեղացիները մեծ տեղ են տալիս կրթությանն ու սերունդների դաստիարակությանը:

​Գյուղի գլխավոր այցեքարտը անկասկած նրա հարուստ այգեգործությունն ու բարձրորակ կոնյակի սպիրտի արտադրությունն է:

Հենց անունը՝ Այգեպատ, հուշում է, որ այս հողերը պատված են խաղողի և պտղատու ծառերի փարթամ այգիներով, որոնք զբաղեցնում են շուրջ 158 հեկտար տարածք։

Տեղական արևահամ լոլիկը, տաքդեղը, սմբուկը, ձմերուկն ու սեխը հայտնի են իրենց համով, սակայն գյուղի հպարտությունը սեփական գինու գործարանն է:

Այգեպատի այցեքարտը հանդիսացող այս գործարանում արտադրվող բարձրորակ կոնյակի սպիրտն ու ավանդական խաղողագործությունը մարմնավորում են գյուղի արարող ու արդյունավետ ոգին՝ Այգեպատը դարձնելով Արարատյան դաշտի իսկական բարիքների դարբնոց: