Այգեզարդը Արարատի մարզի այն բացառիկ բնակավայրերից է, որտեղ պատմական ճակատագիրը, ռազմավարական նշանակությունը և բերրի բնությունը միահյուսվելով ստեղծել են մի ուրույն դիմագիծ։

Այգեզարդի պատմությունը հիշեցնում է վերածննդի մի շղթա. հիմնադրվելով 1831 թվականին որպես Դարղալու` այն ունեցել է մի քանի վերանվանումներ, այդ թվում՝ Անաստասավան՝ ի պատիվ նշանավոր պետական գործիչ Անաստաս Միկոյանի, ինչը խորհրդային տարիներին գյուղին հաղորդել էր տարածաշրջանի «էլիտար» և ենթակառուցվածքներով հարուստ բնակավայրի կարգավիճակ։

​Գյուղի ամենացնցող առանձնահատկությունը նրա պատմական տեղափոխությունն է. հին բնակավայրը գտնվել է հենց Արաքսի ափին, սակայն պատերազմական իրավիճակների պատճառով բնակչությունը տեղահանվել է, իսկ հին տները վերածվել են ռազմավարական հենակետերի ու խրամատների։

Չնայած այս դժվարություններին, այգեզարդցիների հոգևոր կապն իրենց արմատներին  այնքան զորեղ է եղել, որ նույնիսկ 1970-ականների խիստ աթեիզմի տարիներին նրանք վերադարձել են հին գյուղատեղի և հնագույն եկեղեցու ավերակների հիմքի վրա սեփական ուժերով մատուռ բարձրացրել։

Այսօր գյուղն իսկական դրախտավայր է այգեգործության և մեղվաբուծության սիրահարների համար։

Անունն ինքնին՝ Այգեզարդ, հուշում է փարթամ մրգատու այգիների մասին, որոնք ապահովում են գյուղի տնտեսական բարօրությունը։

Յուրահատուկ է հատկապես տեղի մեղվաբուծությունը. շնորհիվ այգիների առատ ծաղկման և մոտակա դաշտերի վայրի բուսականության` այստեղ ստացվում է բարձրորակ բազմածաղիկ մեղր, որը հայտնի է իր բուժիչ հատկություններով և մաքրությամբ։

Այգեզարդը ոչ միայն աշխատավոր մարդու, այլև մշակութային հարուստ կենցաղ ունեցողի տունն է, որտեղ ավանդական հյուրընկալությունը համադրվում է պատմական հպարտության և արարելու անսպառ կամքին։

Գյուղը գտնվում է Արտաշատից  մոտ 3կմ արևելք։

Կոորդինատներ. 39.9508°N, 44.5975°E