Բացահայտիր Արարատը - Վեդիի բրածո ֆաունա
Երբեմն դժվար է պատկերացնել, բայց Արարատի մարզը, որն այսօր չորային է, միլիոնավոր տարիներ առաջ եղել է Թետիս օվկիանոսի հատակը:
Վեդի գետի ավազանում (Ուրցաձոր գյուղի մոտ) գտնվում է Հայաստանի ամենակարևոր երկրաբանական հուշարձաններից մեկը՝ Պերմի ժամանակաշրջանի (մոտ 250 միլիոն տարի առաջ) բրածո ֆաունան։
Ի՞նչ ենք գտնում այստեղ.
Այս վայրի ապարների շերտերում պահպանվել են բացառապես ծովային կենդանիների մնացորդներ, չնայած որ Վեդի գետի ավազանն այսօր ցամաքային է։
Բրախիոպոդներ (Brachiopods): Երկփեղկանի ծովային օրգանիզմներ, որոնք ծառայում են որպես «մարկերներ»՝ երկրաբանական շերտերի տարիքը ճշգրտելու համար:
Մոլյուսկներ: Երկփեղկանիներ (օրինակ՝ նախնադարյան ոստրեների նման) և գաստրոպոդներ (ծովային խխունջներ)։
Կորալներ: Փոքրիկ կորալների մնացորդներ, որոնք հաստատում են, որ այն ժամանակ ծովային ջրերը եղել են ջերմ և մաքուր։
Ֆորամինիֆերներ: Միկրոսկոպիկ օրգանիզմներ, որոնք գիտնականներին օգնում են վերականգնել հնագույն կլիման։
Ինչո՞վ է կարևոր այս հուշարձանը. Վեդիի ավազանի բրածոները գիտության համար անգնահատելի են.
Դրանք թույլ են տալիս վերականգնել Հայկական լեռնաշխարհի 250 միլիոն տարի առաջվա ջրային և կլիմայական պայմանները։
Գլոբալ կապեր: Այս գտածոները օգնում են համեմատել մեր տարածքի երկրաբանությունը հարևան երկրների (Իրան, Կովկաս) հետ՝ հասկանալու համար Պերմի ժամանակաշրջանի Թետիս օվկիանոսի ողջ պատմությունը։
Վեդիի այս անգին գանձերը մնում են որպես հավերժական հիշեցում Հայաստանի բնության անսահման ներուժի և նրա գաղտնիքների մասին, որոնք դեռ սպասում են բացահայտման:
