Դաշտաքարի քարանձավը (որը հաճախ անվանում են նաև Սպիտակ քարանձավ) համարվում է Հայաստանի ամենաարժեքավոր կարստային քարանձավներից մեկը։

 Երկրաբանական կառուցվածքը: ​Քարանձավը ձևավորվել է կրաքարերի մեջ՝ ստորերկրյա ջրերի լուծողական աշխատանքի հետևանքով (կարստային գործընթաց): ​

Բազմամակարդակ համակարգ: Այն ունի բարդ լաբիրինթոսային կառուցվածք: Քարանձավը բաղկացած է մի քանի մեծ սրահներից, որոնք միմյանց միանում են նեղ անցուղիներով և ուղղաձիգ «հորերով»: ​

Գոյացություններ: Քարանձավի ներսում առկա են կալցիտային նստվածքներ՝ ստալակտիտներ (առաստաղից կախված), ստալագմիտներ (հատակից բարձրացող) և ստալագնատներ (երբ սյուները միանում են): Որոշ հատվածներում հանդիպում են նաև «քարանձավային մարգարիտներ»: ​

 Ներքին միջավայրը և չափերը ​Խորությունը և երկարությունը: Քարանձավի հետազոտված հատվածների երկարությունը հասնում է մի քանի հարյուր մետրի, սակայն կան նեղ ճեղքեր, որոնք դեռևս ամբողջությամբ ուսումնասիրված չեն: ​

Օդի ջերմաստիճանը: Ինչպես բնորոշ է խորը քարանձավներին, այստեղ ջերմաստիճանը հաստատուն է (մոտ 12-14^\circ C), ինչը ամռանը զով է թվում, իսկ ձմռանը՝ տաք: ​

Խոնավությունը: Քարանձավում բավականին բարձր խոնավություն կա, ինչը նպաստում է կալցիտային գոյացությունների շարունակական (թեև շատ դանդաղ) աճին: ​

Կենսաբանական նշանակությունը ​Դաշտաքարի քարանձավը կարևոր է էկոհամակարգի համար. ​Այնտեղ բնակվում են չղջիկների մի քանի տեսակներ, որոնցից որոշները գրանցված են ՀՀ Կարմիր գրքում: Չղջիկների ներկայությունը շատ կարևոր է տարածաշրջանի միջատների պոպուլյացիայի վերահսկման համար: ​Քարանձավի խորքերում կարող են հանդիպել նաև անողնաշարավոր կենդանիների յուրահատուկ տեսակներ, որոնք հարմարված են բացարձակ մթությանը: ​

Պահպանության խնդիրը (Կարևոր է) ​Ցավոք, Դաշտաքարի քարանձավը զգալիորեն տուժել է անկազմակերպ տուրիզմից: Շատ ստալակտիտներ կոտրվել և տարվել են այցելուների կողմից որպես «հուշ»: Ջահերով կամ բաց կրակով ներս մտնելու պատճառով սպիտակ պատերը շատ տեղերում սևացել են: Քարանձավի ներսում հաճախ լինում են կենցաղային աղբի մնացորդներ, ինչը խաթարում է էկոհամակարգը: 

​Ինչպե՞ս հասնել և ի՞նչ հաշվի առնել ​Քարանձավը գտնվում է Դաշտաքար գյուղից դեպի հյուսիս-արևելք ընկած լեռնալանջին: Ճանապարհը պահանջում է որոշակի ֆիզիկական պատրաստվածություն (վերելք լանջով):

Անվտանգության կանոններ.

Պարտադիր է ունենալ պահեստային լույս: Ներսում կավոտ է և խոնավ. անհրաժեշտ են սպորտային ամուր կոշիկներ և համապատասխան հագուստ:

 Չդիպչել ստալակտիտներին (դրանք դադարում են աճել մարդու հպումից) և չաղմկել:

Տեղակայումը` Արարատի մարզ, Դաշտաքար գյուղից դեպի հյուսիս-արևելք ընկած լեռնալանջին։

Կորդինատները` 39.923412° N,44.821147° E