Եղեգի գյուղատեղին, որը հաճախ անվանվում է նաև հին Եղեգիս,  Արարատի մարզի պատմական և լանդշաֆտային ամենատպավորիչ հուշարձանախմբերից մեկն է։

Այս տարածքը պատմականորեն պատկանել է Մազազ գավառին և այսօր գտնվում է Խոսրովի անտառ պետական արգելոցի անմիջական հարևանությամբ։

​Գյուղի պատմությունը բազմաշերտ է. չնայած այսօր տեսանելի շինությունների մեծ մասը թվագրվում է 18-19-րդ դարերով, տարածքում առկա խաչքարերն ու տապանաքարերը վկայում են, որ այստեղ կյանքը եռացել է դեռևս 13-րդ դարից սկսած։

Բնակավայրը վերջնականապես լքվել է 1950-ական թվականներին, երբ խորհրդային իշխանությունների որոշմամբ լեռնային փոքր գյուղերի բնակիչները վերաբնակեցվեցին հարթավայրային շրջաններում՝ աշխատուժի կենտրոնացման նպատակով։

​Համալիրի կենտրոնական կառույցը Սուրբ Ստեփանոս եկեղեցին է՝ 19-րդ դարի միանավ բազիլիկ, որը կառուցված է տեղական կոպտատաշ քարից։

Չնայած տանիքի բացակայությանը, եկեղեցու պատերը պահպանվել են՝ ցույց տալով ժամանակի գյուղական ճարտարապետության զուսպ և ամուր ոճը։

Եկեղեցու շուրջ սփռված է հին գերեզմանոցը, որտեղ կարելի է հանդիպել բացառիկ քանդակազարդ տապանաքարերի։

Դրանց վրա պատկերված են կենցաղային տեսարաններ, որսորդության դրվագներ և խնջույքի պատկերներ, որոնք արժեքավոր տեղեկություններ են հաղորդում միջնադարյան հայի ապրելակերպի մասին։

​Տարածքի հնագիտական կարևորագույն տարրերից են նաև բազմաթիվ խաչքարերը, որոնցից մի քանիսն ունեն հստակ արձանագրություններ։

Գյուղատեղիի լանդշաֆտը լրացնում են կիսավեր ժողովրդական տները, որոնց հիմքերում դեռ նկատվում են թոնիրների հետքերն ու տնտեսական հարակից շինությունները։

​Այսօր Եղեգիի գյուղատեղին գտնվում է Հուշարձանների պահպանության Արարատի մարզային ծառայության հսկողության տակ։

Այն հանրաճանաչ ուղղություն է քայլարշավային տուրիզմի սիրահարների համար, քանի որ  պահպանել է  վայրի նախնական, անաղարտ տեսքն ու պատմական շունչը։

Գյուղատեղին տեղակայված է Գառնի գյուղից մոտ 7-8 կմ դեպի հարավ-արևելք՝ Ազատ գետի վտակ Միլիի ձորի բարձրադիր լանջերին։

Կոորդինատներն են 40.0967° N, 44.8219° E

Լուսանկարները `Հուշարձանների պահպանության Արարատի մարզային ծառայության