Ղուկասավանի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին Արարատի մարզի նշանավոր հոգևոր կառույցներից է, որն ունի հետաքրքիր պատմություն և ճարտարապետական առանձնահատկություններ։

. Պատմական ակնարկ.​Ղուկասավանը (նախկինում՝ Քյոլփի) բնակեցված է եղել հիմնականում Արևմտյան Հայաստանի տարբեր գավառներից (մասնավորապես՝ Բայազետից) տեղահանված հայերով։

​Կառուցման ժամանակաշրջանը: Ներկայիս եկեղեցին կառուցվել է 19-րդ դարում (հիմնականում նշվում է 1880-1890-ական թվականները)։ ​

: Ինչպես հայաստանյան շատ այլ եկեղեցիներ, Ղուկասավանի Սուրբ Աստվածածինը խորհրդային տարիներին չի գործել որպես հոգևոր կենտրոն։ Այն օգտագործվել է որպես պահեստ, ինչի շնորհիվ կառույցը կանգուն է մնացել, թեև կրել է որոշակի վնասներ։ ​

 Ճարտարապետական ոճը. ​Եկեղեցին պատկանում է եռանավ բազիլիկ տիպին, որը բնորոշ էր 19-րդ դարի գյուղական եկեղեցաշինությանը։

 Կառուցված է տեղական սև և սրբատաշ տուֆից, ինչը նրան հաղորդում է խիստ ու վեհաշուք տեսք։ ​

Այն չունի գմբեթ (ինչպես բնորոշ է բազիլիկներին)։ Տանիքը երկթեք է։ Ներսում երկու շարք սյուները աղոթասրահը բաժանում են երեք նավերի։  Եկեղեցին ունի կամարակապ լուսամուտներ, որոնք ապահովում են բնական լուսավորությունը։ Գլխավոր մուտքը զարդարված է պարզ, բայց ճաշակով արված քարե հարդարանքով։ ​

Վերականգնումը և վերաօծումը. ​Անկախությունից հետո եկեղեցին սկսեց նոր կյանք ապրել։ Տեղի բնակիչների և բարերարների ջանքերով իրականացվեցին վերանորոգման աշխատանքներ։

Ներսում տեղադրվել է նոր խորան, պատերը մաքրվել և բերվել են պատշաճ տեսքի։

Այսօր եկեղեցին գործող է։ Այստեղ մատուցվում են պատարագներ, կատարվում են մկրտության և պսակադրության արարողություններ։ Այն հանդիսանում է գյուղի հոգևոր կենտրոնը։ ​

Տեղակայությունը.Ղուկասավանի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին գտնվում է  Արարատի մարզի Ղուկասավան գյուղի հենց կենտրոնական մասում:  Այն շրջապատված է բարեկարգ տարածքով, որտեղ կան նաև խաչքարեր՝ նվիրված տարբեր հիշարժան իրադարձությունների (այդ թվում՝ Հայոց ցեղասպանության զոհերի հիշատակին):

Կորդինատները` 40.1261°N, 44.4178° E