Լանջանիստի «Սպիտակ վանք» գյուղատեղին (հայտնի նաև որպես Սպիտակ վանքի սուրբ Աստվածածին) Արարատի մարզի ամենատպավորիչ, բայց քիչ հայտնի պատմական վայրերից է։ Այն իրականում միջնադարյան հոգևոր կենտրոն է եղել, որը սպասարկել է շրջակա բնակավայրերը։

Գյուղատեղին գտնվում է Լանջանիստ գյուղից մոտ 1.5-2 կմ հյուսիս-արևմուտք, բարձրադիր սարահարթի վրա, որտեղից բացվում է գեղեցիկ տեսարան դեպի Վարդենիսի և Գեղամա լեռնաշղթաների հարավային հատվածները։

Համալիրի կենտրոնը Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին է (13-րդ դար)։

Եկեղեցուց հարավ և արևելք տարածվում է միջնադարյան մեծ գերեզմանոցը։

Այստեղ կան թե՛ կանգուն, թե՛ գետնին ընկած տասնյակ խաչքարեր։ Դրանցից մի քանիսը թվագրվում են 13-14-րդ դարերով և աչքի են ընկնում «ծաղկած խաչերի» նուրբ հյուսվածքներով։

​Կան նաև օրորոցաձև և հարթ տապանաքարեր, որոնք պատկերում են կենցաղային տեսարաններ (որս, խնջույք), ինչը վկայում է այն ժամանակվա բնակչության ապրելակերպի մասին։

Գյուղատեղիի մոտակայքում կան նաև հին ջրատարների հետքեր, ինչը փաստում է, որ միջնադարում այստեղ զարգացած ոռոգման համակարգ է եղել։

Տեղանքը ոչ միայն պատմական արժեք ունի, այլև հայտնի է իր գեղեցիկ բնությամբ։ Այն հաճախ ներառվում է արշավային երթուղիների մեջ, որոնք անցնում են Խոսրովի անտառի պետական արգելոցի մոտակայքով։

Ինչպես շատ այլ լքված գյուղատեղիներ, «Սպիտակ վանքը» նույնպես ժամանակի ընթացքում կրել է վնասներ։ Կառույցների մի մասը խոնարհված է (ավերված), սակայն պատերի որոշ հատվածներ և խաչքարերը դեռևս կանգուն են։ Այն գրանցված է Հայաստանի պատմության և մշակույթի անշարժ հուշարձանների պետական ցուցակում։

Տեղակայումը. Արարատի մարզ, Լանջանիստ գյուղից 1.5-2 կմ հյուսիս-արևմուտք։

Կորդինատներ. 39.957500°N , 44.919444°E