news-details
Արարատյան Պատմություններ

Բացահայտիր Արարատը - Սուրբ Հովհաննես եկեղեցի (Թաղավանք)

Զանգակատուն (նախկին Չանախչի) գյուղի Սուրբ Հովհաննես եկեղեցին (կամ Թաղավանքը) ավելին է, քան պարզապես մեկ կառույց։ Այն գյուղի հոգևոր կենտրոնն է և ունի մի քանի շերտավորված պատմական մանրամասներ.

​Եկեղեցու հիմնադրման պաշտոնական տարեթիվը համարվում է 1811 թվականը, սակայն տեղանքը շատ ավելի հին է։

Պահպանված խաչքարերը (IX-XVII դդ.) փաստում են, որ այստեղ եղել է միջնադարյան մատուռ կամ եկեղեցի, որի հիմքերի վրա 19-րդ դարի սկզբին կառուցվել է ներկայիս եկեղեցին։
​1974 թվականը եկեղեցու պատմության շրջադարձային կետն էր։
Խորհրդային տարիներին, երբ շատ եկեղեցիներ քանդվում կամ վերածվում էին պահեստների, գյուղի բնակիչ, բարերար Գեղամ Քոչարյանի ջանքերով այն հիմնովին վերականգնվեց։ Սա բացառիկ երևույթ էր այդ ժամանակաշրջանի համար։

Եկեղեցին պատկանում է միանավ բազիլիկ տիպին։ Այն չունի գմբեթ, ինչը բնորոշ է 19-րդ դարի գյուղական եկեղեցաշինությանը։ Տանիքը երկթեք է։

Կառուցված է տեղական կոպտատաշ և սրբատաշ քարից (հիմնականում տուֆից և բազալտից)։

​Մուտքի վերնամասում կառուցված է փոքրիկ, թեթև սյունաշարով զանգաշտարակ (ռոտոնդա), որտեղ տեղադրված է զանգը։

Եկեղեցու ներսում գտնվում է քարե ավագ խորանը։ Ինտերիերը զուսպ է, պատերին կան ժամանակակից սրբապատկերներ։

Եկեղեցու պատերի մեջ և շրջակայքում կան տարբեր դարաշրջանների խաչքարեր։ Դրանցից ամենաարժեքավորները թվագրվում են 9-րդ դարով, ինչը նշանակում է, որ այս վայրը սրբացված է եղել դեռևս Բագրատունյաց թագավորության ժամանակներից։

​Զանգակատուն գյուղը և Սուրբ Հովհաննես եկեղեցին անբաժանելի են մեծ բանաստեղծի

Պարույր Սևակի կերպարից։

​Գյուղի հին անունը՝ Չանախչի, Սևակի ջանքերով է վերանվանվել Զանգակատուն (իր «Անլռելի զանգակատուն» պոեմի ներշնչանքով)։

​

Եկեղեցին գյուղացիների համար խորհրդանշում է այն նույն «հոգևոր զանգակատունը», որի մասին գրում էր բանաստեղծը՝ պահպանելով հայկական ինքնությունն ու հավատը։

​Այսօր Սուրբ Հովհաննեսը գործող եկեղեցի է։ Այնտեղ կատարվում են մկրտություններ, պսակադրություններ և պատարագներ։

Գյուղի հյուրերը, ովքեր այցելում են Սևակի տուն-թանգարան, անպայման լինում են նաև այս եկեղեցում, քանի որ այն գտնվում է գյուղի բարձրադիր և գեղեցիկ հատվածում։

​ Եկեղեցու բակում են գտնվում նաև գյուղի հին գերեզմանատան որոշ հատվածներ, որոնք ունեն պատմամշակութային մեծ արժեք։

Տեղակայումը. Եկեղեցին գտնվում է  Զանգակատուն գյուղի հյուսիսային հատվածում՝ Թաղավանք կոչվող սարալանջին։

Կոորդինատներ`39.8171°N, 45.0272°E