Ավշարը Հայաստանի Արարատի մարզի Արարատ խոշորացված համայնքի գյուղերից է։

Այն գտնվում է Արարատ քաղաքից անմիջապես հյուսիս-արևմուտք, Երևան-Երասխ մայրուղու ձախ կողմում։

​Բնակավայրի անվան ծագումը կապված է Պատմական Հայաստանի Փոքր Հայքի Սեբաստիա նահանգի Ավշար գյուղի հետ։

Այն հայտնի է եղել նաև Քյալբալավան անունով, որը կրել է XIX դարում և XX դարի սկզբներին և ունի թուրքական ծագում։ «Ավշար» բառը պահպանվել է հայերենի բարբառներում և ունի «կաթնառատ», «կաթնոտ», «կաթնաշատ» իմաստները։

Նույնանուն բնակավայրեր եղել են նաև Շապին Գարահիսարի մոտ, Կիլիկիայում, Արցախում, ինչպես նաև համանուն դաշտ՝ Փոքր Հայքի Սեբաստիա նահանգում։

Գյուղի մասին գրավոր տեղեկություններ են պահպանվել մեծ հայագետ և պատմաբան Ղևոնդ Ալիշանի «Այրարատ» մեծածավալ գրքում։

​Ավշարի պատմական ժողովրդագրությանը նայելիս տեսնում ենք, որ 1828 թվականի Թուրքմենչայի պայմանագրով շահաբասյան բռնագաղթվածներին հնարավորություն ընձեռվեց վերադառնալ իրենց նախնիների բնակատեղիները։ Սակայն թուրքական ցեղերն արդեն անցել էին նստակյաց կյանքի՝ ամրանալով տեղահանվածների բնակավայրերում, ինչի պատճառով վերադարձած հայերը, իրենց ավելի ամուր և պաշտպանված զգալու համար, սկսեցին բնակություն հաստատել հոծ զանգվածներով։

Շատ գյուղեր մնացին թուրքաբնակ, և Ավշար գյուղը նույնպես լիովին ադրբեջանաբնակ է մնացել մինչև 1918 թվականը։

Գյուղը վերաբնակեցվել է Առաջին աշխարհամարտից հետո Վանից և Շատախից եկածներով, իսկ 1930-ական թվականներին՝ Մարտունու, Սիսիանի, Սևանի և Վարդենիսի շրջաններից եկած վերաբնակիչներով։ Ավելի ուշ՝ 1946 թվականին, Իրանից Ավշար է հայրենադարձվել 45 ընտանիք, որոնցից 7-ը ներգաղթկոմիտեի թույլտվությամբ տեղափոխվել է այլ վայրեր, իսկ 2 ընտանիք ՆԳ մարմինների կողմից արտաքսվել է։

1947 թվականին գյուղում հաստատվել է ևս 23 իրանահայ ընտանիք։ Գյուղում կանգնեցված է նաև հուշաղբյուր՝ Երկրորդ աշխարհամարտում զոհվածների հիշատակին։

​Այսպիսով, Ավշարի ներկայիս բնակչությունը ձևավորվել է պատմական տարբեր շրջաններում Արևմտյան ու Արևելյան Հայաստանի զանազան բնակավայրերից և Իրանից տեղափոխված հայրենադարձների ու նրանց սերունդների միախառնումից։

Այս բազմաշերտ պատմական անցյալը կերտել է տեղացիների յուրահատուկ կերպարը. ավշարցիները հայտնի են որպես բացառիկ աշխատասեր, տոկուն, հողին կպած և ավանդապաշտ մարդիկ։

Լինելով բարդ բնակլիմայական պայմաններում ապրող ու արարող հասարակություն՝ նրանք աչքի են ընկնում համախմբվածությամբ, հյուրընկալությամբ և սեփական արմատների հանդեպ խորին հարգանքով։

​Բնակավայրի կլիման չոր, խիստ ցամաքային է։ Ձմեռները սկսվում են դեկտեմբերի կեսերին, իսկ ամառը տևական է՝ մայիսից մինչև հոկտեմբեր։ Օդի միջին ամսական ջերմաստիճանը հասնում է 24-ից 26 °C, իսկ առավելագույնը՝ 42 °C։

Հաճախ լինում են խորշակներ, որոնք զգալի վնաս են հասցնում գյուղատնտեսությանը։

Մթնոլորտային տարեկան տեղումների քանակը 250–300 մմ է։ Բնական լանդշաֆտները կիսաանապատներ են, որոնք ոռոգման ընթացքում վեր են ածվել կուլտուր-ոռոգելի լանդշաֆտի։

Ագրոկլիմայական տեսակետից համայնքն ընկած է բացարձակ ոռոգման գոտում։ Գյուղի գլխավոր խնդիրներն են ոռոգման ջրի հիմնախնդիրը, խմելու ջրի ջրագծերի վերանորոգումը, ինչպես նաև գյուղամիջյան ճանապարհների վերականգնումը։

​Համայնքի տնտեսության մասնագիտացման ճյուղը գյուղատնտեսությունն է, և համախառն բերքի մեծ մասը տալիս է բուսաբուծությունը։ Գյուղատնտեսական նշանակության հողերի գրեթե կեսն օգտագործվում է որպես վարելահող։ Զբաղվում են այգեգործությամբ, խաղողագործությամբ (պտղատու և խաղողի այգիները համապատասխանաբար կազմում են 62 և 54 հեկտար), դաշտավարությամբ ու բանջարաբուծությամբ։

Ջերմոցներում մշակում են բանջարաբոստանային կուլտուրաներ՝ լոլիկ, տաքդեղ, սմբուկ, ձմերուկ, սեխ, ինչպես նաև հացահատիկ։

Պահուստային հողերը հիմնականում օգտագործվում են որպես արոտավայրեր (574 հա), իսկ խոտհարքները զբաղեցնում են 22 հա մակերես։ Զբաղվում են նաև կաթնամսատու անասնապահությամբ և մեղվաբուծությամբ։

​Ավշարում զարգացած է նաև արդյունաբերությունը։ Գյուղում գործում է «Ավշարի գինու գործարանը», որը Հայաստանում ալկոհոլային խմիչքներ արտադրող խոշորագույն ձեռնարկություններից է։

Բացի այդ, հիմնադրվել է մրգերի և բանջարեղենի վերամշակմամբ զբաղվող «Ավշար Պրոդ» գործարանը, ինչպես նաև գյուղում առկա են հացի փռեր։

​Հենց տեղական բարձրորակ արտադրությունն ու դարավոր խաղողագործական ավանդույթներն էլ ձևավորել են բնակավայրի գլխավոր յուրահատկությունը։

Գյուղի իսկական այցեքարտը «Ավշարի գինու գործարանն» է, որն իր հայտնի կոնյակներով, գինիներով և օղիներով բնակավայրի անունը ճանաչելի է դարձրել ոչ միայն ողջ հանրապետությունում, այլև նրա սահմաններից դուրս՝ խորհրդանշելով Արարատյան դաշտի բարիքներն ու տեղացի վարպետների հմտությունը։

​Գյուղը մարզկենտրոն Արտաշատից գտնվում է 16 կմ հեռավորության վրա, իսկ նրա աշխարհագրական կոորդինատներն են՝ 39°51′14″N 44°40′51″E