Արարատյան դաշտի ամենահարավային կետում, որտեղ հայացքդ բախվում է բիբլիական Արարատին ու սահմանային փշալարերին, կանգնած է Երասխը։ Սա պարզապես բնակավայր չէ. սա մեր հայրենիքի «ողնաշարի» ամենակարևոր հանգույցներից մեկն է։

Երասխը Հայաստանի այն «դարպասն» է, որը փակում է թշնամու ճանապարհը դեպի երկրի սիրտը։

Երասխի թիկունքում վեր խոյացող դիրքերը դիտակետ են ամբողջ հովտի վրա։ Ով տիրում է Երասխին, վերահսկում է Արարատյան դաշտի մուտքը։

Այստեղով է անցնում Հայաստանը աշխարհին կապող հիմնական մայրուղին։ Երասխն այն կետն է, որն ապահովում է մեր կապը դեպի Սյունիք և Իրան։

Երասխը տեսել է պատերազմի դեմքը դեռ 90-ականներից։ Հենց այս հողի վրա են մղվել այն ճակատագրական մարտերը, որոնք կանխեցին հակառակորդի մուտքը մեր հարթավայրեր։
​«Կեցցե՛ այն Հայաստանը, որ վաղն է գալու»։
Հենց այս բարձունքներում է հնչել Ազգային հերոս Մովսես Գորգիսյանի վերջին պատգամը։ Նրա և նրա զինակիցների արյունով Երասխը դարձավ սրբազան սահմանագիծ։

Երասխը հոգեբանական պատնեշ է։ Քանի դեռ կանգուն է Երասխը, խաղաղ է Արարատյան դաշտը։ Սա մեր երկրի դիմադրողականության ցուցիչն է։

Երասխի իրական ուժը նրա բնակիչն է։ Այստեղ մարդիկ վարում են հողը, երբ պատուհանից երևում են հակառակորդի դիրքերը։

Երասխը սովորեցնում է մեզ մի պարզ ճշմարտություն. սահմանը սկսվում է յուրաքանչյուրիս տնից, բայց այն պահվում է այստեղ՝ Արաքսի ափին, որտեղ ամեն մի քարի տակ պատմություն կա, իսկ ամեն մի բարձունքի վրա՝ զգոն աչք։

Տեղացիների մեջ մի հին զրույց կա, որ Երասխի ջրերում ապրում է մի կախարդական ոսկե ձուկ, որը հայտնվում է միայն նրանց, ովքեր եկել են սահմանը պահելու անձնուրաց սիրով։ Ասում են՝ ով տեսնի այդ ձկանը, նրա ընտանիքը երբեք հացի ու խաղաղության կարիք չի ունենա, իսկ հողը կլինի բերրի։

Ի դեպ, Երասխում բարձրացվել է այս պահին հանրապետությունում ամենամեծ եռագույնը։

Երասխը մեր կամքի քարեղեն մարմնավորումն է։

Կոորդինատներ ` 39.7397° N, 44.8322° E