Կարա-Կոյունլուների դամբարանը (հայտնի է նաև որպես Արգավանդի դամբարան), 15-րդ դարի թուրքմենական ճարտարապետական հուշարձան է, որը գտնվում է Հայաստանի Արարատի մարզի Արգավանդ գյուղում ։

Կարա-Կոյունլուները օղուզական թյուրքական ցեղերի միություն էին, որոնք 14-15-րդ դարերում տիրում էին Հայաստանի, Ադրբեջանի և Իրանի մեծ մասին։ Հատկանշական է, որ Կարա-Կոյունլուների տիրապետության շրջանում հայ իշխանական տները (օրինակ՝ Օրբելյանները) որոշակի ինքնավարություն և ազդեցություն ունեին։ 1441 թվականին հենց նրանց օրոք Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսական աթոռը Սիսից վերադարձվեց Վաղարշապատ (Էջմիածին)։

Հայ վարպետների ձեռքով կառուցված այս հուշարձան-դամբարանը միջնադարյան հայ և իսլամական ճարտարապետական տարրերի սինթեզ է։

Դամբարանը կառուցվել է 1413 թվականին: Ըստ արաբերեն արձանագրության՝ այն կանգնեցվել է Փիր-Հուսեյնի կողմից՝ իր հոր՝ Էմիր Սաադի հիշատակին։

Դամբարանն ունի ինքնատիպ և ամուր կառուցվածք.

Կառուցված է տեղական սրբատաշ տուֆից։ Այն ունի մոտ 12 մետր բարձրություն։

Հիմքը բազմանկյուն է (12 նիստ), ինչը կառույցին հաղորդում է շրջանաձև տեսք։ Նիստերը միմյանցից բաժանված են դեկորատիվ որմնասյուներով։

Դամբարանի վերին մասում անցնում է գոտիավորող մի զարդանախշ, որի վրա փորագրված է արաբերեն արձանագրություն։ Այնտեղ նշված են կառուցողի անունը և Ղուրանից հատվածներ։

Այս հուշարձանը հետաքրքիր է նրանով, որ այն մնացել է անխաթար դարերի ընթացքում։ Հայաստանի անկախացումից հետո դամբարանը վերականգնվել է ( 2001 թվականին հուշարձանը նորոգվել է Հայաստանում Թուրքմենստանի դեսպանության ջանքերով) և պահպանվում է որպես պատմամշակութային արժեք։

Այն հաճախ դիտվում է որպես մշակույթների երկխոսության խորհրդանիշ, քանի որ պահպանվել է քրիստոնեական միջավայրում։

Հուշարձանի շուրջը կան նաև խաչքարերի բեկորներ, ինչը փաստում է տվյալ տարածքում քրիստոնեական և մուսուլմանական մշակույթների դարավոր հարևանության մասին։

Դամբարանը համարվում է հայ-թուրքմենական բարեկամության խորհրդանիշ։

Տեղակայումը ` Դամբարանը գտնվում է անմիջապես Երևան-Էջմիածին (Մ5) մայրուղու եզրին, գյուղի մուտքի մոտ՝ բնակելի տների հարևանությամբ:

Կոորդինատներ. 40.155822° N , 44.437222° E