news-details
Արարատյան Պատմություններ

Ճանաչենք Արարատի մարզի հսկաներին - Շմավոն Շմավոնյան. Լույսի և գույնի երգիչը

Շմավոն Շմավոնյանն այն արվեստագետներից է, ում աշխատանքները ճանաչելի են հեռվից՝ շնորհիվ իրեն բնորոշ «շմավոնյանական» լույսի և կենսախինդ գույների։ Նա հաճախ անվանվում է «լույսի և գույնի երգիչ»։

Ծնվել է 1953 թվականին Հայաստանի Արարատի մարզի Վերին Արտաշատ գյուղում։

Ավարտել է Փանոս Թերլեմեզյանի անվան գեղարվեստի ուսումնարանը։
​Նրա աշխատանքներին բնորոշ է էքսպրեսիոնիզմը և իմպրեսիոնիզմը։

Շմավոնյանը հաճախ օգտագործում է մաքուր, հագեցած գույներ՝ ստեղծելով դրական և կենսահաստատ տրամադրություն։

​Ի տարբերություն շատ նկարիչների, ովքեր արվեստում փնտրում են դրամա կամ մռայլ երանգներ, Շմավոնյանի ստեղծագործությունը հիմնված է լավատեսության վրա։

Նրա կտավներում չկա սև գույն։ Նույնիսկ ստվերները նա պատկերում է կապույտի, մանուշակագույնի կամ զմրուխտե երանգներով։

Նրա համար բնությունը աստվածային է, իսկ Հայաստանը՝ երկրային դրախտ։
​Կենաց ծառը Շմավոնյանի այցեքարտն է։ Նա պատկերում է ծառերն այնպես, կարծես դրանք մարդկային էակներ լինեն՝ ամուր արմատներով և դեպի երկինք ձգվող ճյուղերով, ինչը խորհրդանշում է հայ ժողովրդի հարատևությունը։

Շմավոնյանը Արարատը նկարել է հարյուրավոր անգամներ, բայց ամեն անգամ տարբեր լուսավորությամբ և տրամադրությամբ։ Նրա համար Արարատը ոչ միայն լեռ է, այլև հոգևոր հայրենիք։

Նրա կտավներում հաճախ կարելի է տեսնել ծաղկած ծիրանենիներ և դեղձենիներ։ Այդ տեսարանները խորհրդանշում են վերածնունդն ու անսպառ էներգիան։

​Որպես հայկական մշակույթի սիմվոլ, նրա նռները լցված են արևով և կարծես ներսից ճառագում են։

​Շմավոն Շմավոնյանը միայնակ չի փակվում իր արվեստանոցում, այլ ակտիվ հասարակական գործիչ է։

Նրա անհատական ցուցահանդեսները հաջողությամբ անցել են այնպիսի հեղինակավոր վայրերում, ինչպիսիք են ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կենտրոնակայանը Փարիզում և Ֆեդերացիայի խորհուրդը Մոսկվայում։

​Շմավոնյանի կտավները զարդարում են աշխարհի տարբեր հիվանդանոցների և մանկատների պատերը։ Նա հավատում է, որ արվեստը պետք է ունենա թերապևտիկ (բուժիչ) ազդեցություն և օգնի մարդկանց ապաքինվել։

«Հավերժություն» կտավը նրա ամենահայտնի գործերից է, որը նվիրված է Հայոց ցեղասպանության 100-րդ տարելիցին և խորհրդանշում է հայության վերածնունդը։

Ճանաչվել է
​ՀՀ վաստակավոր նկարիչ (2011),
​ԱՄՆ-ի մի շարք քաղաքների պատվավոր քաղաքացի և տարբեր միջազգային ակադեմիաների անդամ, ստացել է
Ֆրիտյոֆ Նանսենի անվան ոսկե մեդալ։

​Շմավոնյանը հաճախ նկարում է առանց նախնական էսքիզների։ Նա սկսում է կտավը միանգամից ներկերով՝ թույլ տալով, որ զգացմունքն ու գույնը թելադրեն պատկերի ընթացքը։

«Կանգնելով նրա կտավների առաջ՝ դու դառնում ես նրա «Կենաց ծառի» մի մասնիկը։ Շմավոնյանի վրձինը մեզ հիշեցնում է մեր արմատների ամրության և մեր ճյուղերի՝ դեպի արևը ձգվելու անդադար կամքի մասին։ Դա հավերժական գարնան հրավեր է, որը միշտ բաց է բոլորիս համար»։