news-details
Արարատյան Պատմություններ

Արարատյան պատմություններ - Դաշտաքար. Գյուղ , որտեղ բախվում են հարթավայրն ու ժայռերը

Արարատյան դաշտի անծայրածիր հարթության մեջ կա մի կետ, որտեղ բնությունը կարծես որոշել է կտրուկ փոխել իր ձեռագիրը՝ ստեղծելով մի զարմանահրաշ հակադրություն, որն էլ հենց կոչվում է Դաշտաքար։

Այս բնակավայրի ամենամեծ առանձնահատկությունը հարթավայրի և լեռնային խիստ ու ժայռոտ լանդշաֆտի այն անհավանական, գրեթե վիրաբուժական ճշգրտությամբ կատարված անցումն է, որը դժվար է գտնել Հայաստանի որևէ այլ անկյունում։

Այստեղ չկան մեղմ բլուրներ կամ աստիճանական բարձրացումներ․ մշակովի հողատարածքների, խաղողի ու ծիրանի այգիների փարթամ կանաչն ու հարթությունը հանկարծակի ընդհատվում են և բախվում Ուրծի լեռնաշղթայի ուղղահայաց, մերկ ու հզոր ժայռապատնեշներին։

Այս կտրուկ սահմանագիծը գյուղին հաղորդում է մի տեսակ առեղծվածային էներգետիկա, որտեղ մարդու կողմից մշակված փափուկ դաշտը հանդիպում է բնության անսասան ու կոշտ քարին։

Հենց այս բախման կետում է ծնվում Դաշտաքարի ինքնությունը, որտեղ հարթավայրի տաք շունչը պաշտպանված է լեռների հզոր թիկունքով։

Դաշտաքարցիների համար լեռը ոչ թե հեռավոր տեսարան է, այլ անմիջական հարևան, որի ստվերում հասունանում են Արարատյան դաշտի ամենահյութեղ ու արևահամ ծիրանները։

Գյուղի բերքն այստեղ յուրահատուկ է հենց այդ հակադրության շնորհիվ. լեռների ժայռոտ թիկունքը ցերեկվա ընթացքում կլանում է արևի ողջ ջերմությունը և գիշերը մեղմորեն վերադարձնում այն ստորոտում սփռված այգիներին՝ ստեղծելով մի բնական ջերմոց, որտեղ պտուղը ստանում է անկրկնելի շաքարայնություն։

Գյուղի պատմությունը խորն է ու բազմաշերտ․ այստեղ պահպանվել են մ.թ.ա. 3-1-ին դարերի բնակատեղիի հետքեր, իսկ ժամանակակից բնակիչների նախնիները հիմնականում գաղթել են Արևմտյան Հայաստանից` իրենց հետ բերելով հողի հետ աշխատելու հազարամյա հմտություններն ու ավանդույթները։

Լինելով ծովի մակարդակից մոտ 900 մետր բարձրության վրա՝ Դաշտաքարը նաև կարևոր էկո-միջավայր է. այն գտնվում է Խոսրովի անտառի հարևանությամբ, ինչի շնորհիվ այստեղի օդն ու ջուրը առանձնանում են իրենց մաքրությամբ։

Դաշտաքարը համարվում է թռչնադիտարկման լավագույն կետերից մեկը։​

Այստեղ կարելի է տեսնել հազվագյուտ գիշատիչ թռչունների (արծիվներ, անգղեր), որոնք բնադրում են հենց գյուղի վերևում գտնվող ժայռերում։

Գյուղից ընդամենը մի քանի կիլոմետր հեռավորության վրա գտնվում է բնական հրաշքը` «Հրեշտակների ձոր»-ը։

Ձոր տանող ճանապարհին կա մի փոքրիկ աղբյուր, որտեղից հոսում է բնական մագնեզիումով հարուստ հանքային ջուր (տեղացիներն այն օգտագործում են մարսողության համար)։

Այդ հզոր քարերի ու բերրի դաշտերի միախառնման կետում ձևավորվել է դաշտաքարցու  մարդկային տեսակը։

Դաշտաքարցիների համար հյուրը ոչ թե պարզապես այցելու է, այլ սուրբ երևույթ, ում ընդունում են իրենց տան ամենալավ անկյունում և սեղանին դնում այն ամենը, ինչը խլել են քարից ու ստացել հողից։

Այստեղ սեղանի շուրջ զրույցները միշտ պտտվում են հողի ու ջրի շուրջ, իսկ տանտերերը հպարտությամբ կհյուրասիրեն իրենց սեփական այգիների խաղողից պատրաստված թունդ ու անուշահոտ գինին, որը պահվում է հենց լեռնային զովությամբ շնչող մառաններում։

Գյուղական կյանքն այստեղ իր գագաթնակետին է հասնում ավանդական տոների ու բերքահավաքի օրերին։

Հատկապես տպավորիչ է Խաղողօրհնեքի տոնը, որը Դաշտաքարում յուրահատուկ խորհուրդ ունի. դա այն պահն է, երբ մարդիկ շնորհակալություն են հայտնում բնությանը՝ քարքարոտ լեռների ստորոտին այդպիսի քաղցրություն պարգևելու համար։

Դաշտաքարը մի վայր է, որտեղ ժամանակը կարծես կանգ է առնում՝ թույլ տալով լսել լեռների լռությունն ու դաշտերի շունչը՝ թողնելով անջնջելի հետք յուրաքանչյուրի սրտում, ով գեթ մեկ անգամ քայլել է այս «քարե դաշտի» օրհնված հողով։

Տեղակայումը. Գյուղը գտնվում է Արարատի տարածաշրջանում՝ Վեդի քաղաքից ընդամենը 3 կմ հյուսիս-արևելք: Այն տեղակայված է Ուրցի լեռնաշղթայի ստորոտին։

Կոորդինատներ. 39.9231°N, 44.7505°E