news-details
Արարատյան Պատմություններ

Բացահայտիր Արարատը - Բարձրաշեն գյուղ

Բարձրաշենը գյուղ է Հայաստանի Հանրապետության Արարատի մարզում. այն հիմնադրվել է 1830 թվականին։

Գյուղի բնակչությունը պատմականորեն ձևավորվել է տարբեր տեղերից տեղափոխված հայրենակիցներից՝ 1828-1829 թվականներին Արևմտյան Հայաստանից ու Նախիջևանից գաղթածներից, ինչպես նաև 1970-ական թվականներին Աբովյանի շրջանի գյուղերից տեղափոխվածներից։ Նախկինում բնակավայրն ունեցել է Բիթլիջա անվանումը և վերանվանվել է 1945 թվականին։

Այս բազմաշերտ պատմական արմատներն անմիջականորեն ազդել են տեղացիների բնավորության վրա. բարձրաշենցիներն աչքի են ընկնում իրենց աշխատասիրությամբ, տոկունությամբ և հողին կառչած լինելու յուրահատուկ ձգտումով, ինչը նրանց թույլ է տվել դարերի ընթացքում շենացնել այս տեղանքը։

​Գյուղն իր աշխարհագրական դիրքով և բնությամբ բավականին ինքնատիպ է։ Այն ընկած է Ազատ գետի աջ ափին՝ Արարատյան հարթավայրում, ծովի մակարդակից 1100 մ բարձրության վրա։ Բարձրաշենի համայնքային վարչական տարածքի մեջ է մտնում նաև Կաքավաբերդ գյուղը, որը գտնվում է Գեղամա լեռնաշղթայի լանջին՝ ավելի բարձր՝ 1600 մ դիրքում։ Բնակավայրն առանձնանում ու աչքի է ընկնում նրանով, որ իր անմիջական հարևանությամբ է գտնվում հանրահայտ «Խոսրովի անտառ» պետական արգելոցը։

Տեղանքի կլիման չոր է և ցամաքային, որտեղ ձմեռը չափավոր ցուրտ է (հունվարյան միջին ջերմաստիճանը՝ -4-ից -7 աստիճան), իսկ ամառը՝ շոգ ու ցամաքային (հուլիսյան միջինը՝ 23-ից 25 աստիճան)։ Տարեկան մթնոլորտային տեղումները կազմում են 350-500 մմ, իսկ բնական լանդշաֆտները ներկայացված են կիսաանապատներով ու չոր տափաստաններով։

Ավելին Բարև Ագրոկլիմայական տեսակետից տարածքը գտնվում է ինտենսիվ ոռոգման գոտում։

​Համայնքի տնտեսության գլխավոր ու մասնագիտացված ճյուղը գյուղատնտեսությունն է։ Հողերի հիմնական մասն օգտագործվում է որպես վարելահողեր, կան պտղատու և խաղողի հարուստ այգիներ։ Տեղի բնակիչները մեծ հաջողությամբ զբաղվում են այգեգործությամբ, խաղողագործությամբ, դաշտավարությամբ և բանջարաբուծությամբ՝ մշակելով այնպիսի ջերմասեր կուլտուրաներ, ինչպիսիք են լոլիկը, տաքդեղը, սմբուկը, ձմերուկը, սեխը, ինչպես նաև հացահատիկ։

Համայնքի մյուս հատվածում՝ Կաքավաբերդում, հողահանդակները ծառայում են որպես վարելահողեր, խոտհարքեր ու արոտավայրեր, որտեղ զբաղվում են կաթնամսատու անասնապահությամբ, մեղվաբուծությամբ և թռչնաբուծությամբ։

​Տեղակայման հեռավորություններն են՝ Բարձրաշեն գյուղը գտնվում է մարզկենտրոնից 20 կմ հյուսիս-արևելք, իսկ Կաքավաբերդը՝ համայնքի կենտրոնից 52 կմ հեռավորության վրա։

Աշխարհագրական կոորդինատներն են՝ 40°05′07″N 44°34′43″E։