news-details
Արարատյան Պատմություններ

Բացահայտիր Արարատը - Բյուրավան

Հայաստանի սրտում՝ Արարատի մարզի Արտաշատի տարածաշրջանում է գտնվում Բյուրավան գյուղը, որն ունի հարուստ պատմություն և յուրահատուկ մշակութային դիմագիծ։

Այս գեղեցիկ բնակավայրը տեղակայված է Ազատ գետի աջ ափին՝ ծովի մակերևույթից 865 մետր բարձրության վրա։

Գյուղը հիմնադրվել է 1829 թվականին Պարսկաստանի Խոյի և Սալմաստի գավառներից գաղթած հայերի կողմից։

Բնակավայրի հիմնաքարը դրել է տեր Ղազար քահանան, և հիմնադրման պահին այնտեղ եղել է ընդամենը յոթ տնտեսություն։

Իր պատմության ընթացքում գյուղը կրել է մի քանի անվանումներ՝ Վերին Գայլազոր, Հին Ղույլասար, Վերին Ղույլասար և Բամբակավան։ Վերջին անունը կապված էր 1936-1967 թվականներին գյուղում ակտիվորեն զարգացած բամբակագործության հետ։

Սակայն 1978 թվականի հունվարի 25-ին՝ մեծանուն բանաստեղծ Հովհաննես Շիրազի նախաձեռնությամբ, բնակավայրը վերանվանվեց Բյուրավան։

​Բյուրավանն աչքի է ընկնում իր յուրահատուկ մշակութային և պատմական ժառանգությամբ։

Գյուղի գլխավոր հոգևոր խորհրդանիշն է հանդիսանում Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցին, որը նախկինում հիմնովին ավերված էր, սակայն հետագայում համայնքի բնակիչների օգնությամբ և աջակցությամբ վերանորոգվել է ու այժմ գործում է։

Բացի այդ, գյուղի կենտրոնում կառուցվել և վերջերս վերանորոգվել է հուշաղբյուր՝ ի հիշատակ Հայրենական Մեծ պատերազմում զոհված 29 համագյուղացիների։

Բյուրավանն ունի նաև կինեմատոգրաֆիական հետաքրքիր փաստ. հայկական հայտնի ու սիրված «Ինչու է աղմկում գետը» ֆիլմի որոշ կադրեր նկարահանվել են հենց այս գյուղի տարածքում։

​Գյուղի բնակչությունը հիմնականում զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ։ Համախառն բերքի մեծ մասն ապահովում է բուսաբուծությունը։ Տեղի բնակիչները մասնագիտացած են այգեգործության և խաղողագործության մեջ՝ մշակելով պտղատու և խաղողի ընդարձակ այգիներ։

Գյուղն ունի չոր, խիստ ցամաքային կլիմա՝ տևական ամառով, իսկ խմելու ջուրը բնակավայր է բերվում Գառնու ջրատարից։ 

​Բյուրավանի մարդկանց բնավորության գլխավոր առանձնահատկությունը նրանց բացառիկ համախմբվածությունը, աշխատասիրությունն ու սեփական արմատներին հավատարիմ լինելն է: Դրա վառ ապացույցն է այն, թե ինչպես են բնակիչները սեփական ուժերով ու միասնական ջանքերով վերականգնել իրենց սրբատեղին՝ Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցին։

Նրանք աչքի են ընկնում հյուրընկալությամբ, ավանդապաշտությամբ և հողի հանդեպ ունեցած մեծ սիրով, ինչը փոխանցվել է դեռևս 19-րդ դարում Արևմտյան Հայաստանի գավառներից տեղափոխված նրանց նախնիներից։

​Տեղակայումը՝ Հայաստանի Հանրապետություն, Արարատի մարզ, Արտաշատի տարածաշրջան, Արտաշատ քաղաքից մոտ 6 կմ հյուսիս-արևմուտք, Ազատ գետի աջ ափ:

Կոորդինատները՝ 40°05′58″N 44°31′07″E: