news-details
Արարատյան Պատմություններ

Բացահայտիր Արարատը - Գետազատ

​Հայաստանի հնամենի պատմության, բերրի բնության և ավանդական հյուրընկալության կատարյալ միախառնումն է ներկայացնում Արարատի մարզի գողտրիկ անկյուններից մեկը՝ Գետազատ գյուղը։

Այս բնակավայրը հրաշալի վայր է նրանց համար, ովքեր ցանկանում են բացահայտել հայկական պատմական ժառանգությունը, զգալ Արարատյան դաշտի շունչն ու հաղորդակցվել իսկական հայկական գյուղական կոլորիտին։

​Գետազատը հայտնի է իր հարուստ պատմական արմատներով։ Բնակավայրի ներկայիս բնակիչների նախնիների մի մասը 1828-1829 թվականների Թուրքմենչայի պայմանագրից հետո գաղթել է Պատմական Հայաստանի Խոյի և Սալմաստի գյուղերից՝ իրենց հետ բերելով բարձր մշակույթ, աշխատասիրություն և ավանդապաշտություն։

Գյուղը տարիների ընթացքում կայուն զարգացում է ապրել, ինչի մասին վկայում են ժողովրդագրական տվյալները․ եթե 1831 թվականին այստեղ ապրում էր ընդամենը 105 բնակիչ, ապա ժամանակի ընթացքում բնակչության թիվը զգալիորեն աճել է՝ վերածելով այն աշխույժ և մարդաշատ բնակավայրի։

​Գյուղի տնտեսության գլխավոր հիմքը բերրի հողն ու ջուրն են։ Տեղացիները մեծ հաջողությամբ զբաղվում են այգեգործությամբ, բանջարաբուծությամբ, անասնապահությամբ և թռչնաբուծությամբ։

Արարատյան դաշտի արևահամ մրգերն ու թարմ բանջարեղենը, որոնք մշակվում են գետազատցիների հոգատար ձեռքերով, հայտնի են իրենց յուրահատուկ համով ողջ մարզում և մայրաքաղաքում։

​Գետազատն աչքի է ընկնում իր բացառիկ պատմամշակութային հուշարձաններով, որոնք մեծ հետաքրքրություն են ներկայացնում զբոսաշրջիկների և հնագետների համար։

Գյուղից ընդամենը 1 կմ հյուսիս գտնվում է հանրահայտ Տիկնունի ամրոցը, որը հայտնի է նաև որպես «Թագավորի պալատ» (4-17-րդ դարեր)։ Այն ծառայել է որպես Արշակունյաց թագավորների ամառանոց և արքայական տիկնանց հանգստավայր՝ հիշատակվելով պատմիչ Փավստոս Բուզանդի կողմից։

Բացի այդ, գյուղի հենց կենտրոնում վեր է խոյանում 1841 թվականին կառուցված Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին, իսկ արևելյան մասում իր հաստատուն տեղն ունի Սուրբ Սարգիս եկեղեցին։ Այս սրբավայրերը դարեր շարունակ եղել և մնում են գյուղի հոգևոր կյանքի առանցքը։

​Գյուղի ամենամեծ հարստությունն ու առանձնահատկությունը, անշուշտ, նրա մարդիկ են։

Գետազատցիներն աչքի են ընկնում իրենց արտակարգ հյուրընկալությամբ, կատակասիրությամբ և անսահման աշխատասիրությամբ։ Նրանք բաց, ջերմ ու կենսախինդ բնավորություն ունեն, պատրաստ են ցանկացած անցորդի հյուրընկալել իրենց օջախում, հյուրասիրել սեփական այգիների բարիքներով և պատմել գյուղի հնամենի պատմությունները։

Այստեղ պահպանված է համայնքային համերաշխության բարձր գիտակցությունը՝ ուրախությունն ու հոգսը միասին կիսելու գեղեցիկ ավանդույթը։

​Այսպիսով, Գետազատը կատարյալ վայր է հայկական պատմության էջերով քայլելու, հնագույն ամրոցների շունչը զգալու և արարատյան ջերմ մթնոլորտում հանգստանալու համար։ 

Գյուղը գտնվում է Հայաստանի Արարատի մարզի Արտաշատի տարածաշրջանում, Ազատ գետի աջ ափին: Այն տեղակայված է մարզկենտրոնից մոտ 12 կմ դեպի հյուսիս, իսկ ծովի մակերևույթից բարձրությունը կազմում է 930 մետր:

Աշխարհագրական կոորդինատներն են՝ 40°2'17"N 44°33'50"E