Լուսառատը Արարատի մարզի ամենանշանավոր բնակավայրերից է, որտեղ միահյուսվում են անտիկ պատմությունն ու քրիստոնեական հավատքը։

Այն տեղակայված է Մերձարաքսյան հարթավայրում՝ ծովի մակերևույթից ընդամենը 815 մետր բարձրության վրա, ինչը նրան դարձնում է հանրապետության ամենացածրադիր և տաք բնակավայրերից մեկը։ 

​Բնակավայրը հիմնադրվել է 1831 թվականին և մինչև 1968 թվականի դեկտեմբերի 26-ը կրել է Շիխլար անվանումը։

Լուսառատի պատմական նշանակությունը պայմանավորված է նրա անմիջական հարևանությամբ գտնվող հոգևոր և պատմական հսկաներով։

Գյուղից դեպի հյուսիս՝ բլրի վրա, վեր է խոյանում 17-19-րդ դարերի կառույց Խոր Վիրապի վանական համալիրը, որը հայտնի է որպես Գրիգոր Լուսավորչի բանտարկության վայր և քրիստոնեական Հայաստանի հոգևոր սիրտ։

Հենց այս սրբավայրի պատվին էլ գյուղը վերանվանվել է Լուսառատ, ինչը խորհրդանշում է Լուսավորչի լույսով ողողված լինելը։

​Բացի վանական համալիրից, Լուսառատի տարածքում են գտնվում Հայաստանի հին մայրաքաղաք Արտաշատի ավերակները, որը հիմնադրվել է մ.թ.ա. 185 թվականին Արտաշես Ա արքայի կողմից։

Այսօր գյուղի հարակից բլուրները թաքցնում են անտիկ դարաշրջանի հզոր քաղաքակրթության հետքերը։

Բնակավայրի պատմամշակութային ժառանգության մասն են կազմում նաև 17-րդ դարի Սուրբ Աստվածածին և 16-րդ դարի Սուրբ Գևորգ եկեղեցիները։

​Տնտեսական տեսանկյունից Լուսառատը զբաղեցնում է շուրջ 8,99 կմ² տարածք։

Տեղի բնակչությունը, որը 2011 թվականի տվյալներով կազմել է 2699 մարդ, հիմնականում զբաղվում է գյուղատնտեսությամբ։

Շնորհիվ բարենպաստ կլիմայի և ոռոգելի հողերի՝ այստեղ զարգացած է խաղողագործությունը, պտղաբուծությունը և անասնապահությունը։

Լուսառատի ամենատպավորիչ առանձնահատկությունը նրա տեսարանն է դեպի սուրբ Արարատ լեռը, որը թվում է՝ գտնվում է ձեռքի հասանելիության հեռավորության վրա։

Սահմանամերձ դիրքը, Արաքս գետի հարևանությունը և դարավոր պատմությունը Լուսառատը դարձնում են ոչ միայն գյուղատնտեսական կենտրոն, այլև համաշխարհային նշանակության զբոսաշրջային և ուխտագնացության վայր։

Լուսառատում ապրող  մարդը աշխատասեր հողագործ է, պատմության կրող և միաժամանակ շատ ջերմ ու բարի հյուրընկալող, ով հպարտությամբ է նայում թե՛ իր այգուն, թե՛ իր գյուղի գլխավերևում վեր խոյացող Արարատին։

Գյուղը գտնվում է Մերձարաքսյան հարթավայրում՝ հայ-թուրքական սահմանի անմիջապես հարևանությամբ։ Այն մարզկենտրոն Արտաշատից հեռու է 10 կմ դեպի հարավ-արևելք։ Գտնվում է ծովի մակերևույթից 815 մ բարձրության վրա՝ լինելով Արարատ լեռանը ամենամոտ գտնվող բնակավայրերից մեկը։

Կոորդինատներ՝ 39°52′28″N 44°35′57″E