news-details
Արարատյան Պատմություններ

Բացահայտիր Արարատը - Ոստանի Սուրբ Սարգիս եկեղեցին. 19-րդ դարի կանգուն վկան

Արարատի մարզի Ոստան գյուղում (պատմական Արտաշատի հարևանությամբ) գտնվում է այս խոնարհ, բայց վեհաշուք կառույցը՝ Սուրբ Սարգիս եկեղեցին։

Եկեղեցին պատկանում է եռանավ բազիլիկների տիպին, որը շատ տարածված էր 17-19-րդ դարերի հայկական գյուղական եկեղեցաշինության մեջ։

Ներսում տանիքը պահում են երկու զույգ մույթեր (սյուներ), որոնք աղոթասրահը բաժանում են երեք նավի։

Կենտրոնական նավն ավելի լայն է և բարձր, քան կողայինները։

Արևելյան կողմում գտնվում է կիսաշրջանաձև մեծ խորանը (աբսիդը), որի երկու կողմերում կան ուղղանկյունաձև ավանդատներ։ 

Եկեղեցին ունի պարզ, բայց ամուր կամարակապ մուտք։ Սովորաբար նման եկեղեցիներն ունենում են երկու մուտք՝ հարավից և արևմուտքից։

Եկեղեցու կառուցման համար օգտագործվել է տեղական սև և սրբատաշ տուֆ, իսկ պատերի ներքին շերտերի համար՝ կոպտատաշ բազալտ։

Պատերը բավականին հաստ են՝ մոտ 1-1.2 մետր, ինչն ապահովել է կառույցի սեյսմակայունությունը, ինչի շնորհիվ էլ այն կանգուն է մնացել մինչ օրս։

Ճարտարապետական ուշագրավ լուծում ունի լուսավորությունը. լուսամուտները նեղ են և բարձր, սակայն դեպի ներս դրանք լայնանում են՝ ապահովելով լույսի ավելի մեծ սփռում սրահում և ստեղծելով յուրահատուկ մթնոլորտ։

Եկեղեցին կառուցվել է գյուղի բնակիչների միջոցներով։ Այն եղել է ոչ միայն հոգևոր կենտրոն, այլև գյուղի հավաքատեղին, որտեղ քննարկվել են համայնքային կարևոր հարցերը։

Ոստան բառը նշանակում է «արքունական կալվածք» կամ «մայրաքաղաքային շրջան»։ Քանի որ մոտակայքում է գտնվել պատմական Արտաշատը, այս տարածքը միշտ ունեցել է ռազմավարական և մշակութային մեծ կշիռ։

​Եկեղեցու բակում և պատերի մեջ կարելի է տեսնել ավելի հին դարերի (13-17-րդ դդ.) խաչքարերի բեկորներ կամ տապանաքարեր։ Սա փաստում է այն մասին, որ 1848-ին կառուցված այս եկեղեցին հավանաբար կանգնեցվել է ավելի հին, խոնարհված եկեղեցու կամ սրբատեղիի հիմքերի վրա։

Չնայած ժամանակի հասցրած վնասներին և խորհրդային տարիների մարտահրավերներին, կառույցն այսօր էլ պահպանում է իր հոգևոր և մշակութային նշանակությունը: Այսօրինակ հուշարձանների պահպանությունը կարևորագույն քայլ է մեր ազգային ինքնության և պատմական ժառանգության փոխանցման գործում՝ գալիք սերունդներին հիշեցնելով մեր արմատների և հոգևոր ամրության մասին։

Տեղակայումը. Գտնվում է Արարատի մարզի Ոստան գյուղի կենտրոնական մասում։

Կոորդինատներ. 39.9575° N, 44.5708° E

Լուսանկարը `Հուշարձանների պահպանության Արարատի մարզային ծառայության