Արարատի մարզի պատմամշակութային գանձերի շարքում իր ուրույն ու խորհրդավոր տեղն ունի Հավուց Թառ վանական համալիրի անբաժանելի մաս կազմող Սուրբ Կարապետ մատուռը։

Այս հոյակերտ, սակայն ժամանակի հարվածներից վնասված կառույցը վեր է խոյանում գլխավոր վանական համալիրից մոտ 200 մետր հեռավորության վրա՝ արևելյան կողմում՝ թեք սարալանջին։

Մատուռը կառուցվել է 1213 թվականին և, ինչպես տարածքի մյուս պատմական շինությունները, մեզ է հասել վնասված վիճակում, ինչը, սակայն, չի խլել նրանից իր նախնական վեհությունն ու հմայքը։

​Մատուռի ճարտարապետական հորինվածքն ու դրա շուրջը պահպանված հնությունները վկայում են միջնադարյան հայկական հոգևոր մշակույթի բարձր մակարդակի մասին։

Կառույցի ճակատային մասում աչքի են ընկնում պատերին ագուցված կարմրավուն տուֆից կերտված գեղեցիկ խաչաքանդակները, որոնք յուրահատուկ հակադրություն են ստեղծում հիմնական մուգ քարերի հետ։

​Շինության շրջակայքն իսկական բացօթյա թանգարան է, որտեղ ամփոփված են տարբեր դարաշրջանների խաչքարեր ու տապանաքարեր։

Մատուռի հարավ-արևմտյան անկյան մոտ՝ անմիջապես գետնին կանգնեցված է նախշազարդ ու շքեղ մի խաչքար, որի եզրերը, ցավոք, ջարդված են։

Կառույցի հյուսիսային կողմում գետնին ընկած է մեկ այլ պատմական խաչքար, իսկ դեպի հյուսիս՝ մոտ 15 մետր հեռավորության վրա, հպարտորեն կանգնած է մեկ ուրիշ՝ զարմանալիորեն լավ պահպանված և մանրակրկիտ բուսական ու երկրաչափական նախշերով հարուստ խաչքար։

Հնագիտական հուշարձանների հետքերը ձգվում են նաև դեպի հարավային պարսպի մեջ, ինչը փաստում է, որ ողջ համալիրը ժամանակին եղել է եռուն հոգևոր ու մշակութային կյանքի կենտրոն։

​Այս վայրը կատարյալ ուղղություն է պատմության սիրահարների, հետազոտողների և բոլոր նրանց համար, ովքեր ցանկանում են հաղորդակից դառնալ Արարատ աշխարհի թաքնված ու դարավոր գաղտնիքներին։

Տեղակայումը. Հայաստան, Արարատի մարզ, Հավուց Թառ վանական համալիր, գլխավոր հուշարձանախմբից 200 մ արևելք, թեք սարալանջին

Կոորդինատներ. 40.1211° N, 44.8394° E