Արարատի մարզի արևելյան հատվածում՝ Գեղամա լեռնաշղթայի հարավարևմտյան լանջերին է բարձրանում Ուղտուպար լեռը (մոտ 2470 մ բարձրությամբ)։ Այն հայտնի է ոչ միայն իր հրաբխային ինքնատիպ կառուցվածքով, այլև իր խորհրդավոր տեսքով, որը դարեր շարունակ սնունդ է տվել ժողովրդական երևակայությանը։
Լեռը գտնվում է Խոսրովի անտառ արգելոցի հարևանությամբ։ Իր ուրվագծով այն հեռվից հիշեցնում է մեկը մյուսի հետևից շարված ուղտերի շարասյուն կամ «պար»։ Լեռան լանջերը ծածկված են լեռնային տափաստաններով և ալպյան մարգագետիններով, որոնք գարնանն ու ամռանը ներկվում են վառ գույներով։ Գագաթից բացվում է տպավորիչ տեսարան դեպի Արարատյան դաշտը և բիբլիական Արարատը։
Լեռան անվան հետ կապված գոյություն ունեն երկու հիմնական պատմություններ, որոնք միահյուսում են բնության ուժն ու մարդկային ճակատագիրը.
1. Քարացած քարավանի լեգենդը
Ամենատարածված ավանդույթի համաձայն՝ հնում մի հարուստ քարավան է անցնելիս եղել այս լեռներով։ Ուղտերը բեռնված են եղել թանկարժեք մետաքսներով ու համեմունքներով։ Երկար ճանապարհից հոգնած ու ծարաված ուղտապանները, հասնելով այս բարձունքին, սկսում են դժգոհել իրենց վիճակից և անարգանքի խոսքեր ու անեծքներ թափել ճանապարհի ու բնության հասցեին։
Ասում են, թե բնության զորությունը, պատժելու համար նրանց անհամբերությունն ու մեծամտությունը, հենց այդ պահին քարացնում է ամբողջ քարավանը։ Ուղտերը վերածվում են քարե գագաթների, իսկ նրանց շարքը (պարը) մնում է հավերժ կանգնած լեռան կատարին՝ որպես հիշեցում մարդկային խոնարհության մասին։
2. Ուխտավորների պարը
Մեկ այլ մեկնաբանություն կապված է «ուխտ» բառի հետ։ Ըստ այս տարբերակի՝ հին ժամանակներում մարդիկ ուխտի են գնացել դեպի լեռան բարձունքներում գտնվող սրբատեղիները։ Հասնելով տեղ՝ նրանք մեծ խնջույք են արել և շուրջպար բռնել («Ուխտ ու պար»)։ Ժամանակի ընթացքում ժողովրդական լեզվում «ուխտը» դարձել է «ուղտ», և տեղանքը կոչվել է Ուղտուպար։
Այսօր Ուղտուպարը սիրված վայր է քայլարշավների սիրահարների համար։ Այն համատեղում է.
Էկոտուրիզմը: Հարուստ բուսականություն և մաքուր օդ։
Առասպելական շունչը: Լեռան յուրաքանչյուր քարե ելուստը թվում է հենց այն քարացած ուղտերից մեկը։
Մշակութային կապը: Գտնվելով պատմական հարուստ տարածքում՝ այն հանդիսանում է կամուրջ բնության և հայկական հին հավատալիքների միջև։
Տեղակայումը. Արարատի մարզ, Գեղամա լեռնաշղթայի հարավարևմտյան մասում
Կորդինատները. 40. 0339°N, 44. 5542°E