news-details
Արարատյան Պատմություններ

Բացահայտիր Արարատը - Արմաշի թաքնված ժայռափոր եկեղեցին (Սուրբ Նշան)

Արմաշի ժայռափոր եկեղեցին հետաքրքիր հնագիտական և հոգևոր կոթող է, որը հաճախ անվանվում է նաև «Անապատ»։

​Եկեղեցին ամբողջությամբ փորված է բնական քարաժայռի մեջ։

Ի տարբերություն սովորական կառուցված եկեղեցիների, այստեղ ծավալները ձևավորվել են ոչ թե քարը քարին դնելով, այլ ժայռի զանգվածը ներսից դատարկելով։

​ Այն ունի փոքր չափսեր, միանավ դահլիճի տեսք։

Արևելյան կողմում գտնվում է կիսաշրջանաձև խորանը, որը փորված է ժայռի խորքում։

Եկեղեցու կողքին կամ անմիջապես հարևանությամբ կան ժայռափոր այլ խորշեր և խցեր, որոնք ծառայել են որպես ճգնավորների կացարաններ կամ տնտեսական նշանակության տարածքներ։

​Թեև ճշգրիտ կառուցման թվականը արձանագրված չէ, մասնագետները հուշարձանը վերագրում են 9-13-րդ դարերին։

Այս վայրը եղել է մենաստան։ Միջնադարյան Հայաստանում ժայռափոր կառույցները հաճախ ընտրվում էին այն հոգևորականների կողմից, ովքեր ցանկանում էին առանձնանալ աշխարհիկ կյանքից և ապրել խիստ ճգնողական պայմաններում։

Ժայռափոր լինելը նաև լրացուցիչ պաշտպանություն էր ապահովում թշնամիների հարձակումների ժամանակ, քանի որ այն դժվար տեսանելի էր և հեշտ պաշտպանելի։

Ժայռի պատերին փորագրված են տարբեր չափերի խաչեր, որոնք արվել են թե՛ կառուցման ժամանակ, թե՛ հետագայում՝ որպես ուխտավորների հիշատակում։

Արմաշի ժայռափոր եկեղեցին զուրկ է շքեղ քանդակներից։ Այն աչքի է ընկնում իր զուսպ և խիստ ոճով, ինչը բնորոշ է ճգնավորական մենաստաններին։

​Հուշարձանը գտնվում է բարձրադիր և դժվարանցանելի վայրում, ինչը պատճառ է դարձել, որ այն դարեր շարունակ մնա կիսամոռացության մեջ։

Տարածքում կան նաև հին գերեզմանատան հետքեր և խաչքարերի բեկորներ։

Ժամանակի ընթացքում ժայռի էրոզիայի և երկրաշարժերի հետևանքով կառույցի որոշ հատվածներ վնասվել են, սակայն հիմնական ծավալը դեռևս կանգուն է։

Տեղացիները պատմում են, որ այս վայրը սուրբ է համարվում և մինչ օրս էլ մարդիկ ուխտի են գնում այնտեղ, հատկապես եկեղեցական տոների ժամանակ։

Տեղակայումը.Արմաշ և Զանգակատուն գյուղերի միջնամասում՝ բարձր լեռնային գոտում (ծովի մակերևույթից ~1300 մ բարձրության վրա)։

​Կոորդինատներ. 39.8166° N, 44.9166° E (մոտավոր)։