Արարատի մարզի Բերքանուշ գյուղի Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին 20-րդ դարի սկզբի հայկական հոգևոր ճարտարապետության ամենատպավորիչ, սակայն ցավալիորեն խոնարհված հուշարձաններից մեկն է։

Այն կառուցվել է 1904-1907 թվականներին՝ մի ժամանակաշրջանում, երբ Արարատյան դաշտի բնակավայրերում ձևավորվում էր եկեղեցաշինական նոր ձեռագիր՝ հիմնված տեղական սև տուֆի մշակման բարձր վարպետության վրա:

Եկեղեցին ճարտարապետական տիպով եռանավ բազիլիկ է, որն ունի ուղղանկյուն հատակագիծ և երեք զույգ մույթերով բաժանված ներքին դահլիճ:

Շինության արտաքին տեսքն աչքի է ընկնում իր զուսպ, բայց վեհաշուք հորինվածքով, որտեղ առանձնակի շեշտված է արևմտյան ճակատը՝ իր երեք կամարակապ լուսամուտներով: Այդ պատուհանների վերնամասում առկա են դեկորատիվ որմնախորշեր և կիսաշրջանաձև քանդակազարդ կամարներ, որոնք ընդգծում են կառույցի գեղարվեստական արժեքը:

Եկեղեցու պատերի մեջ տեղ-տեղ ագուցված են ավելի հին խաչքարերի բեկորներ, ինչը վկայում է տեղանքի՝ ավելի վաղ շրջանի սրբավայր լինելու մասին:

Խորհրդային իշխանության տարիներին՝ 1930-ական թվականներին, եկեղեցին ենթարկվել է բարբարոսական միջամտության. քանդվել են դրա երկթեք տանիքը, գմբեթն ու զանգակատունը, որից հետո շենքը վերածվել է հացահատիկի և տնտեսական այլ մթերքների պահեստի:

Հենց այդ «տնտեսական» օգտագործումն էլ փրկել է պատերը վերջնական քանդումից:

Այսօր եկեղեցին գտնվում է անտանիք վիճակում, սակայն նրա հզոր պատերը շարունակում են կանգուն մնալ՝ ներառված լինելով պետական պահպանության հուշարձանների ցանկում:

Բերքանուշի բնակիչների համար այն երբեք չի դադարել սրբատեղի լինելուց. մարդիկ պարբերաբար խնամում են ներքին տարածքը, մոմ վառում և աղոթում խոնարհված խորանի մոտ:

Եկեղեցին գտնվում է Բերքանուշ գյուղի կենտրոնական հատակագծային գոտում՝ Արտաշատ քաղաքից ընդամենը մի քանի կիլոմետր հեռավորության վրա:

Կոորդինատներն են՝ 39.948575°N, 44.544439°E:

Լուսանկարները `Հուշարձանների պահպանության Արարատի մարզային ծառայության։