Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին հայկական ուշ միջնադարյան և նոր շրջանի ճարտարապետության այն ինքնատիպ նմուշներից է, որն իր մեջ ամփոփում է տարածաշրջանի վերջին երկու դարերի պատմական հիշողությունը:

Կառուցված լինելով 1868 թվականին՝ այս տաճարը վեր է հառնել մի ժամանակաշրջանում, երբ Արարատյան դաշտը թևակոխում էր մշակութային և տնտեսական վերածննդի փուլ, և գյուղական համայնքները սեփական միջոցներով ձեռնամուխ էին լինում իրենց հոգևոր օջախների հիմնադրմանը:

Եկեղեցին իրենից ներկայացնում է դասական միանավ բազիլիկ կառույց՝ հիմնված ուղղանկյուն հատակագծի վրա, ինչը բնորոշ է 19-րդ դարի հայկական եկեղեցաշինությանը, որտեղ շեշտադրված է ներքին տարածության միասնականությունն ու պարզությունը:

Շինարարության համար օգտագործված տեղական սև և կարմիր սրբատաշ տուֆը կառույցին հաղորդում է խիստ, բայց միևնույն ժամանակ ջերմ արտաքին տեսք, իսկ արևմտյան մուտքի վրա հետագայում ավելացված թեթև ու սլացիկ զանգակատունը՝ իր չորս սյուներով և սրածայր վեղարով, ամբողջացնում է տաճարի վերասլաց հորինվածքը:

​Պատմական վկայություններն ու եկեղեցու պատերի մեջ ագուցված 13-17-րդ դարերի խաչքարերի բեկորները հուշում են, որ ներկայիս շինությունը բարձրացվել է շատ ավելի հին՝ միջնադարյան սրբատեղիի հիմքերի վրա, ինչը վայրին հաղորդում է առանձնահատուկ խորհուրդ:

Տասնամյակներ շարունակ այս տաճարը եղել է ոչ միայն հայերի, այլև գյուղի բազմազգ բնակչության հոգևոր հանգրվանը:

Նույնիսկ խորհրդային տարիների աթեիստական քաղաքականության պայմաններում, երբ եկեղեցին փակվել էր և ծառայում էր որպես տնտեսական պահեստ, այն չկորցրեց իր զորությունը :

Այդ շրջանի հետ է կապված «անվնաս» զանգի հայտնի լեգենդը, ըստ որի՝ երբ փորձել են իջեցնել և լռեցնել եկեղեցու զանգը, բնության տարերքն ու երկնային նշանները ստիպել են հրաժարվել այդ մտքից, և տարիներ շարունակ մարդիկ հավատացել են, որ գիշերները տաճարից դեռ լսվում է զանգերի խորհրդավոր ձայնը:

Մեկ այլ ավանդություն պատմում է եկեղեցու տարածքում երկնքից իջնող լուսե սյունի մասին, որը տեսանելի է եղել դեռ նախքան 1868 թվականի շինարարությունը՝ մատնանշելով վայրի սրբությունը:

Ժողովրդական հավատալիքներում Սուրբ Աստվածածինը սերտորեն կապված է մոտակա Սուրբ Կիրակի մատուռի հետ. տեղացիները համոզված են, որ սրանք քույր ու եղբայր սրբավայրեր են, և լիարժեք ուխտի համար անհրաժեշտ է այցելել երկուսին էլ:

Հատկապես զորավոր են համարվում եկեղեցու պատերի հին քարերը, որոնց հպվելով մայրերը բժշկություն են խնդրել իրենց զավակների համար:

​Այսօր Սուրբ Աստվածածին եկեղեցին շարունակում է մնալ Արարատի տարածաշրջանի ամենաակտիվ և պահպանված հուշարձաններից մեկը՝ գտնվելով պետական պաշտպանության ներքո:

Այն տեղակայված է Արարատի մարզի Դիմիտրով գյուղի կենտրոնական հատվածում։

 Կոորդինատներն են՝ 39.9934° N, 44.4912° E

Լուսանկարները `Հուշարձանների պահպանության Արարատի մարզային ծառայության