news-details
Արարատյան Պատմություններ

Ճանաչենք Արարատի մարզի հսկաներին - Արարատ Սահակի Ղարիբյան

Արարատ Սահակի Ղարիբյանը հայ լեզվաբանության երախտավորներից է, ակադեմիկոս, ում անունը սերտորեն կապված է հայ բարբառագիտության գիտական հիմքերի ստեղծման և հայոց լեզվի դասավանդման մեթոդիկային։

Ծնվել է 1899 թվականի հունվարի 27-ին Արարատի մարզի Այգեզարդ գյուղում։

Նախնական կրթությունն ստացել է տեղի ծխական դպրոցում, ապա ուսումը շարունակել Երևանի թեմական դպրոցում։

1927 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանի պատմալեզվագրական ֆակուլտետը։

​Արարատ Ղարիբյանի գործունեությունը բազմաշերտ է, բայց կարելի է առանձնացնել երեք հիմնական սյուներ.

​Բարբառագիտություն. նա ստեղծեց հայերենի բարբառների դասակարգման նոր և գիտականորեն հիմնավորված սկզբունքներ։
Նրա «Հայ բարբառագիտություն» (1953) աշխատությունը հիմնաքարային է, որտեղ նա բարբառները խմբավորեց ըստ ձևաբանական հատկանիշների։
. Բառարանագրություն. նա եղել է հանրահայտ «Ռուս-հայերեն բառարանի» (1968) գլխավոր խմբագիրը։

Այս բառարանը տասնամյակներ շարունակ եղել և մնում է որպես լեզվական ամենահուսալի ուղեցույցներից մեկը։

. ​Լեզվի մեթոդիկա և դասագրքեր.Ղարիբյանը հեղինակ է բազմաթիվ դպրոցական դասագրքերի, որոնցով կրթվել են հայ երեխաների շատ սերունդներ։ Նա մեծ ջանքեր է ներդրել հայոց լեզվի ուսուցումը պարզ և հասանելի դարձնելու գործում։

Կոչումներ և պաշտոններ.
. ​ՀԽՍՀ Գիտությունների ակադեմիայի ակադեմիկոս (1960)
. ​ՀԽՍՀ գիտության վաստակավոր գործիչ։
​Երկար տարիներ ղեկավարել է ՀՀ ԳԱԱ Լեզվի ինստիտուտը և Երևանի մանկավարժական ինստիտուտի հայոց լեզվի ամբիոնը։

Աշխատությունների ցանկ (ընտրանի)
. ​«Հայ  բարբառագիտության դասընթաց »
. ​«Հայոց լեզվի մեթոդիկա»
. ​«Գրաբարի ձեռնարկ»
. ​«Հայոց լեզվի համառոտ պատմություն»

Արարատ Ղարիբյանը ոչ միայն տեսաբան էր, այլև գործնական լեզվաբան։

Նա անձամբ շրջել է բազմաթիվ հայկական գյուղերով՝ հավաքագրելու բարբառային նմուշներ, ինչն էլ հիմք դարձավ «Հայերենի բարբառագիտական ատլասի» ստեղծման համար։

​Մահացել է 1977 թվականի մարտի 1-ին Երևանում։ Նրա պատվին Այգեզարդի դպրոցը և Երևանի փողոցներից մեկը կրում են իր անունը։