Սուրեն Սամսոնի Մելիք-Իսրայելյանը հայկական վիրաբուժական դպրոցի ամենանշանավոր ներկայացուցիչներից է, ում կյանքն ու գործունեությունը հագեցած են եղել գիտական բացահայտումներով և մարդասիրական մեծ սխրանքներով։

Նա ծնվել է 1908 թվականի սեպտեմբերի 29-ին Արարատի մարզի Վերին Արտաշատ գյուղում։

Նախնական կրթությունը ստացել է Երևանի գիմնազիայում և Խաչատուր Աբովյանի անվան դպրոցում, որից հետո 1927 թվականին ընդունվել է Երևանի բժշկական ինստիտուտի բուժական ֆակուլտետը՝ այն հաջողությամբ ավարտելով 1933 թվականին։

​Մասնագիտական ուղին սկսել է գյուղական բնակավայրերում՝ նախ աշխատելով որպես Վեդիի շրջանի ամբուլատորիայի վարիչ, ապա տեղի հիվանդանոցի գլխավոր բժիշկ և վիրաբույժ։

1936-1938 թվականներին կատարելագործվել է Երևանի 1-ին կլինիկական հիվանդանոցի վիրաբուժական բաժանմունքում, իսկ 1939 թվականին տեղափոխվել է Եղեգնաձոր։

Այստեղ նա վաստակել է տեղի և հարևան շրջանների բնակչության անսահման վստահությունը՝ ցուցաբերելով շուրջօրյա բժշկական օգնություն և հաճախ մեկնելով գյուղից գյուղ։

​Հայրենական մեծ պատերազմի առաջին իսկ օրը՝ 1941 թվականի հունիսի 22-ին, Մելիք-Իսրայելյանը մեկնել է ռազմաճակատ՝ որպես 16-րդ բժշկական գումարտակի վիրաբուժական բաժանմունքի պետ։

Մասնակցել է Հարավային ռազմաճակատի թեժ մարտերին, Տագանրոգի և Ռոստովի պաշտպանությանը։

Մարտերի ժամանակ ստացած ծանր կոնտուզիայի և թոքերի բորբոքման պատճառով 1942 թվականին տեղափոխվել է Երևան՝ բուժման։

1943 թվականին Առողջապահության նախարարության հատուկ գործուղմամբ մեկնել է Իրան, որտեղ Թավրիզի խորհրդային հիվանդանոցում աշխատել է որպես տնօրեն և առաջատար վիրաբույժ։

1945 թվականին վերադառնալով հայրենիք՝ նա պարգևատրվել է «Առողջապահության գերազանցիկ» կրծքանշանով։

​Հետպատերազմյան տարիներին նա ամբողջությամբ նվիրվել է գիտամանկավարժական գործունեությանը Երևանի բժշկական ինստիտուտում։

1953 թվականին դարձել է ընդհանուր վիրաբուժության ամբիոնի դոցենտ, 1967 թվականին պաշտպանել է դոկտորական ատենախոսությունը, իսկ 1969 թվականին ստացել է պրոֆեսորի կոչում։ 1963-1975 թվականներին ղեկավարել է հոսպիտալային վիրաբուժության ամբիոնը՝ հեղինակելով բազմաթիվ գիտական աշխատություններ, որոնք հիմնականում վերաբերում էին որովայնի խոռոչի օրգանների վիրաբուժությանը, ստամոքսի և լեղուղիների հիվանդություններին։

Մելիք-Իսրայելյանն առաջարկել է ջերմային այրվածքների ախտաբանության ու բուժման մեթոդ, որի շնորհիվ զգալիորեն նվազում է մահացությունը։

​Առողջության վատթարացման պատճառով 1973 թվականին անցել է թոշակի, սակայն մինչև կյանքի վերջը շարունակել է ծառայել բժշկությանը որպես խորհրդատու վնասվածքաբանության և ռազմադաշտային վիրաբուժության ոլորտներում։

Սուրեն Մելիք-Իսրայելյանը մահացել է 1975 թվականի մարտի 12-ին Երևանում և թաղված է Թոխմախի գերեզմանատանը։

Նա սերում էր Արցախի (Ջրաբերդի) նշանավոր Մելիք-Իսրայելյանների ազնվական տոհմից և իր ողջ կյանքով բարձր է պահել իր նախնիների պատիվն ու հայ բժշկի կոչումը։