Վազգեն Զավենի Սարգսյանը ծնվել է 1959 թվականի մարտի 5-ին Արարատի մարզի Արարատ գյուղում։

Նա ավարտել է Երևանի ֆիզիկական կուլտուրայի պետական ինստիտուտը, սակայն նրա ներաշխարհն ու գործունեությունը միշտ սերտորեն կապված են եղել գրականությանը և  հրապարակախոսությանը։

Նախքան ակտիվ քաղաքականություն մտնելը, նա աշխատել է որպես ֆիզկուլտուրայի ուսուցիչ, իսկ հետագայում՝ «Գարուն» ամսագրի հրապարակախոսության բաժնի վարիչ։

Նրա գրական տաղանդն արտացոլվել է «Հացի փորձություն» պատմվածքների ժողովածուում, որի համար արժանացել է Հայաստանի կոմերիտմիության մրցանակին։

Սակայն 1988 թվականի Արցախյան շարժումը հիմնովին փոխեց նրա կյանքի ընթացքը՝ գրիչը փոխարինելով զենքով և պետականաշինության ծանր պատասխանատվությամբ։

​Շարժման առաջին իսկ օրերից Վազգեն Սարգսյանը դարձավ կամավորական ջոկատների կազմակերպիչներից ու առաջնորդներից մեկը։

Նրա անուրանալի ավանդը հայոց բանակի կայացման գործում սկսվեց դեռևս Երասխի ինքնապաշտպանական մարտերից։

1991 թվականին նա նշանակվեց Հայաստանի Հանրապետության պաշտպանության առաջին նախարար՝ ստանձնելով անհնարին թվացող առաքելություն և ստեղծելով կանոնավոր բանակ զրոյից, երբ երկիրը գտնվում էր պատերազմական և տնտեսական շրջափակման մեջ։

Նրա կերպարը դարձավ հաղթանակի խորհրդանիշ. 1992-ի օգոստոսին, երբ վտանգված էր Արցախի լինել-չլինելը, նա հեռուստատեսությամբ հանդես եկավ իր հայտնի կոչով՝ խնդրելով յուրաքանչյուր շրջանից տալ 10-25 հոգի մահապարտներ, ովքեր պատրաստ կլինեին գնալ մինչև վերջ։

Հենց այդ «Արծիվ-մահապարտներ» ջոկատի սխրանքը դարձավ պատերազմի ելքը վճռող բեկումնային կետերից մեկը։

​Պատերազմի ավարտից հետո Վազգեն Սարգսյանը շարունակեց իր ծառայությունը որպես պաշտպանության նախարար՝ զբաղվելով բանակի արդիականացմամբ և սպառազինության հզորացմամբ։

Նա վայելում էր զինվորների և ժողովրդի անսահման սերն ու հարգանքը, ինչի համար էլ ժողովրդականացավ «Սպարապետ» տիտղոսով։

1999 թվականին, ստանձնելով ՀՀ վարչապետի պաշտոնը, նա նպատակ ուներ հաղթանակած բանակի ոգին տեղափոխել տնտեսության ոլորտ՝ հավատալով, որ հզոր պետությունն է երկարատև խաղաղության միակ երաշխիքը։

Նրա քաղաքական գործունեությունն ու պետականաշինական ծրագրերն ընդհատվեցին 1999 թվականի հոկտեմբերի 27-ին Ազգային ժողովի նիստերի դահլիճում տեղի ունեցած ոճրագործության հետևանքով։

​Վազգեն Սարգսյանը հետմահու արժանացել է Հայաստանի և Արցախի բարձրագույն՝ Ազգային հերոսի կոչմանը։

Նրա ժառանգությունը ոչ միայն հաղթանակած բանակն է և ազատագրված հայրենիքը, այլև այն գաղափարախոսությունը, որ հայրենիքը պաշտպանվում է ոչ թե լոկ խոսքերով, այլ ամենօրյա նվիրումով և պատասխանատվությամբ։

Նրա հիշատակը վառ է մնում հազարավոր զինվորների սրտերում, իսկ նրա անունը կրող կրթական ու ռազմական հաստատությունները շարունակում են կրթել նոր սերունդներին՝ հավատարիմ մնալով Սպարապետի պատգամին. «Յուրաքանչյուր ժողովուրդ իր պատմության ընթացքում իր խաչն է կրում, և մեր խաչը մեր անկախությունն է»։